وجه تسمیه رومشکان

موقعیت جغرافیایی

شهرستان رومشکان آب و هوای معتدل کوهستانی دارد و در طول جغرافیایی ۳۰ درجه و ۴۷ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۳ درجه و ۱۷ دقیقه و ارتفاع۱۱۹۸ متر از سطح دریا و در ۴۶ کیلومتری جنوب غربی شهرستان کوهدشت و ۲۶ کیلومتری غرب شهرستان پلدختر و هم‌مرز با استان ایلام واقع شده‌است.

رومشکان
نمایی از رومشکان (بخش غربی) عکس از طرف استودیو فیلمیرداری اهورا

وسعت شهرستان رومشکان ۹۰۰ کیلومتر مربع است از شمال و شمال‌غربی به شهرستان کوهدشت از جنوب به شهرستان‌های دره شهر و بدره از سمت مشرق به شهرستان پلدختر محدود می‌گردد.

سوری
نمایی از رومشکان (بخش سوری) عکس از طرف استودیو فیلمیرداری اهورا

این شهرستان تا سال ۱۳۹۲ یکی از بخش‌های تابعه شهرستان کوهدشت بود که با مصوبه هیئت دولت در اردیبهشت ۱۳۹۲ به شهرستان ارتقاء یافت؛ و در نهایت در بهمن ماه ۱۳۹۲ فرمانداری این شهرستان به صورت رسمی افتتاح شد.

چقابل
نمایی از رومشکان (تپه باستانی چغابل) عکس از طرف استودیو فیلمیرداری اهورا

منابع تاریخی

تنها منبع موثقی که درباره‌ی چگونگی نام رومشکان ، بتوان به آن استناد کرد؛ کتیبه‌های شاپور یکم ساسانی در کتیبه‌ی زرتشت استان فارس است که به خط و زبان پهلوی اشکانی و ساسانی نگاشته شده‌اند. در این کتیبه شاهنشاه ایران اطلاعات شایانی را درباره‌ی موقعیت سیاسی – جغرافیایی و اجتمایی – فرهنگی ایران ارائه می‌دهد که در خور نگارش است. در قسمتی از متن کتیبه چنین آمده است که:

متن کتیبه

« من مزدیسن، بغ شاپور، شاهنشاه ایران و انیران(= غیر‌ایرانی) که نژاد از ایزدان دارد، پور مزدیسن، بغ اردشیر شاهنشاه ایران، پور پور (= نوه‌ی) بغ پاپک شاه و خداوندگار ایران شهرم…

و هنگامی که من بر کشور ایستادم (=پادشاه شدم) گردیانوس قیصر از همه‌ی شهر روم، گت و ژرمن سپاه جمع کرد و از سوی آسورستان به سوی ایران‌شهر و ما آمد و در مرز آسورستان جنگ بزرگی در گرفت. گردیانوس قیصر کشته شد؛ سپاه رومیان از بین رفت و رومیان فیلپوس را قیصر کردند. و فیلپوس قیصر به التماس و شفاعت به سوی ما آمد و برای خون‌بها پانصدهزار دینار پرداخت و باج گذار شد. پس از چندی قیصر دروغید و در ارمنستان گناه کرد و ما به کشور روم یورش کردیم و سپاه شصت هزار نفری رومیان را در بیبالیش نابود کردیم و کشور سوریه و آن‌چه که در بالای شهر سوریه بود همه را آذربیز (=سوزانده) ویران و نابود کردیم و گرفتیم…

سومین بار هنگامی که ما به حران (محلی در مرکز ترکیه) حمله کردیم و آن‌جا را محاصره کردیم والریانوس قیصر به پذیره‌ی ما آمد و با او بود سپاهی هفتادهزار نفر و در آن سوی حران حمله بزرگی بر والریانوس قیصر شد و والریانوس قیصر را خودم با دست‌های خویش دست‌گیر کردم و سایر حاکمان، سناتوران و فرماندهانی که در رأس آن سپاه بود، همه را دستگیر کردم و به پارس هدایت کردم و سرزمین‌شان را آذربیز کردم و مردمان سرزمین رومیان با کسته‌های (=ایالات) اطراف آن و از انیران را به‌عنوان اسیر آوردیم و اندر ایران شهر، اندرپارس، پارت، خوزستان، آسورستان و دیگر کسته‌ها به سرزمینی که از آن ما و پدر و نیاکان و پیشینیان ما بود ساکن کردیم. و ما بسیاری دیگر نام (=آوازه) و نیوی (=دلیری) کردیم که در این‌جا ننوشتیم… و روزبه‌روز برای آمرزش روان ساسان‌خدای و پاپک‌شاه و اردشیر شاهنشاه، یک بره، یک گریو و پنچ هوفن‌نان و چهار‌ پاس شراب خورانزیم…»
با توجه به فرموده‌های شاپور ساسانی که اسیران رومی را از سویی در آسورستان(شرق سوریه و ترکیه و کردستان عراق و ایران) و از سوی دیگر در خوزستان و دیگر کسته‌ها ساکن کرده‌اند، بدون شک بخشی از این اسیران رومی نیز در منطقه طرهان که حدفاصل میان آسورستان و خوزستان است اسکان یافته‌اند.

رومشکان
نقشه ایران در زمان شاپور اول

مضاف بر این‌که این رومیان یا بنابر نظر صاحب‌منصبان دولتی یا  به میل خود در دره‌ای که بعدها رومشکان نام گرفت استقرار پیدا کرده‌اند.

امروزه در رومشکان روستایی به‌نام رومیانی نیز وجود دارد. اما در ادامه کتیبه‌ی شاپور ساسانی آمده‌است‌که؛ ایشان اسرای رومی را پس از این‌که در کسته‌های سراسر ایران‌شهر اسکان داد، از میان آن‌ها معماران را در ساختن اماکن و بناهای مجلل عام‌المنفعه به کار گماشته است. اکنون مطالعات دانشمندان باستان‌شناسی در منطقه زاگرس‌مرکزی، کوهدشت و طرهان، نفوذ فرهنگ و هنر رومی را در میان یافته‌های باستان‌شناسی به اثبات رسانده‌اند. بنابراین احتمال می‌رود که واژه رومشکان به معنای لغوی آن – رومیان شکست خورده – باشد که در اوایل دوره ساسانی در منطقه مستقر شده‌اند.

کتاب‌نامه:
۱- اشمیت، اریک، ۱۳۷۶ پرواز بر فراز شهرهای باستانی ایران، برگردان آرمان شیشه‌گر، انتشارات پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی کشور.
۲- اکبرزاده، داریوش،۱۳۸۱ کتیبه‌های پهلوی اشکانی، انتشارات پازینه، تهران.
۳- منصوری، امیر، ۱۳۸۹ بررسی هنر گچ‌بری دوره‌ی ساسانی(مورد مطالعه محوطه باستانی برز قاوله، کوهدشت لرستان) رساله کارشناسی ارشد برای دانشگاه آزاد تهران مرکزی، منتشر نشده.
۴- نوروز زاده چگنی، ناصر، ۱۳۷۲ هیئت هلمز نخستین فعالیت‌های باستان‌شناسی در لرستان، مجله‌ی باستان‌شناسی و تاریخ، سال هفتم شماره‌ی اول.
۵- شاه‌نامه استاد توس حکیم ابوالقاسم فردوسی، ۱۳۷۲ انتشارات امیربهادر، تهران.
منبع: نگاهی به رومشکان در دوران باستان
نوشته آقای امیر منصوری با ویرایش رومیانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

ارتباط با تیم پشتیبانی رومشکان صنعت
ارسال پیام در واتساپ
0
    0
    سبد خرید شما
    سبد خرید شما خالی استبرگشتن به فروشگاه